De Griekse cultuur en gewoonten. Ik heb er iets mee, al zolang als ik in Griekenland kom. U kent het beeld vast wel: Grieken die op een stoeltje onophoudelijk met zo'n kralenkettinkje zitten te draaien. Wij Nederlanders zetten dat al gauw weg als raar, overdreven typisch Grieks gedrag. Maar niemand schijnt te weten welke diepe betekenis achter dat draaien zit. Zo'n kettinkje heet 'komboloi'. In het Engels "worry beads". En dat is eigenlijk de beste omschrijving. Draaien met zo'n komboloi betekent dat je je onrust en zorgen de baas probeert te blijven. Veel Grieken zeggen bij elke steen aan de ketting een gebed. En meestal mag iemand anders de komboloi niet eens aanraken, zo gevoelig liggen die dingen hier. Die komboloi is hier in Griekenland belangrijker dan dat wij onze smartphone vinden. Dus, kan ik u vertellen, het is meer dan een beetje stom draaien met zo'n komboloi wat u ziet.
Ik ben er door gefascineerd, al jaren. En elk jaar kom ik bij Theofilos Mantzoros, hier op Lesvos. Hij is de beroemste en meest vooraanstaande komboloi-ontwerper van Griekenland en ver daarbuiten. Z'n ontwerpen zijn uniek, hij maakt van alles maar één exemplaar. En dat maakt het wel heel bijzonder. Mijn keuze is dit jaar op het exemplaar op de foto's gevallen. Stenen uit Tibet en Turkije, en als eindstuk "Alem". Een prachtige aanvulling op de toch al zo brede collectie komboloi die ik rijk ben. Ik ben er blij mee!
